SEPA QR Kod Oluşturucu (EPC)

EPC QR kodu nedir?

EPC QR kodu, Avrupa Ödemeler Konseyi'nin (European Payments Council, EPC) yayımladığı EPC069-12 "Quick Response Code: Guidelines to Enable Data Capture for the Initiation of a SEPA Credit Transfer" kılavuzunda tanımlanan, euro havalesi bilgilerini taşıyan standart bir karekoddur. Almanya ve Avusturya'da GiroCode adıyla bilinir; bazı ülkelerde "Scan2Pay", "fotoğrafla öde" ya da "QR ile havale" gibi adlarla karşınıza çıkar. Kodun içinde alıcının adı, IBAN'ı, isteğe bağlı olarak BIC'i, euro cinsinden tutar ve ödeme açıklaması belirli bir sırayla yer alır. Karşı taraf bu kodu bankacılık uygulamasıyla okuttuğunda havale formu otomatik dolar.

Bu araç kılavuzun en güncel sürümündeki (v3.1, Mart 2024) kurallara uyar: hata düzeltme seviyesi M, karakter seti UTF-8, alan uzunluk sınırları (ad 70, referans 35, açıklama 140, gönderene not 70 karakter), 0,01 ile 999.999.999,99 EUR arasındaki tutar aralığı ve toplamda en fazla 331 baytlık içerik. Kurallardan biri ihlal edildiğinde QR üretilmez, bunun yerine hangi alanın neden sorunlu olduğunu Türkçe olarak gösterir.

QR kodun içinde tam olarak ne var?

EPC QR kodu aslında satırlara bölünmüş düz bir metindir. İlk satır her zaman BCD servis etiketidir; ardından sürüm (001 ya da 002), karakter seti (1 = UTF-8), tanım kodu SCT (SEPA Credit Transfer), BIC, alıcı adı, IBAN, EUR ön ekli tutar, dört karakterlik amaç kodu, yapılandırılmış referans, serbest açıklama ve alıcıdan gönderene not gelir. Boş bırakılan alanların satırı yine de korunur; yalnızca son dolu alandan sonra hiçbir ayraç eklenmez. Aracın sağ tarafındaki "QR içeriği" bölümünde her satırı etiketiyle birlikte görebilir, bayt sayacıyla sınıra ne kadar yaklaştığınızı takip edebilirsiniz.

Hangi bankacılık uygulamaları okur?

EPC kılavuzu bilgilendirici niteliktedir; yani bankaların bu özelliği sunması zorunlu değildir. Buna rağmen standart, özellikle Almanca konuşulan ülkelerde çok yaygındır. Almanya'da Sparkasse ve Volksbank uygulamaları başta olmak üzere pek çok banka faturadaki GiroCode'u okuyabilir; Avusturya'da da benzer şekilde yaygın biçimde desteklenir. Hollanda, Belçika, Finlandiya ve diğer euro bölgesi ülkelerinde de bu kodu tanıyan uygulamalar bulunur. Destek bankadan bankaya ve uygulama sürümüne göre değişebildiği için, kodu yaygın olarak paylaşmadan önce alıcının kullandığı bankayla bir deneme yapmanız iyi olur.

Türkiye'deki karekoddan farkı

Türkiye'de bankaların ve ödeme kuruluşlarının kullandığı TR Karekod, Türk lirası ödemeleri için yerel olarak belirlenmiş ayrı bir standarttır. EPC QR kodu ise yalnızca SEPA bölgesindeki euro transferleri içindir. İkisi birbirinin yerine kullanılamaz: bir Türk bankasının uygulaması EPC kodunu havale formu olarak tanımayabilir, bir Alman bankasının uygulaması da TR Karekod'u okumaz.

Önemli bir nokta daha: Türkiye SEPA bölgesinde değildir. TR ile başlayan bir IBAN'ı bu araca girerseniz IBAN biçimsel olarak geçerli olsa bile uyarı görürsünüz, çünkü SEPA kredi transferi TR IBAN'lı TL hesaplara gönderilemez. EPC QR kodu; örneğin Almanya, Hollanda veya Fransa'daki bir euro hesabınıza ödeme almak istediğinizde anlamlıdır. SEPA'nın kapsamını ve Türkiye'nin durumunu SEPA nedir? rehberinde ayrıntılı anlattık. Avrupa'dan Türkiye'deki hesabınıza para gönderilmesi için ise yurt dışından Türkiye'ye para rehberine göz atın; bu transferler SEPA değil, SWIFT üzerinden yürür.

Nasıl kullanılır?

Alıcı adını ve euro hesabının IBAN'ını girin. BIC, AB/AEA içindeki ödemelerde isteğe bağlıdır; İsviçre veya Birleşik Krallık gibi AEA dışındaki SEPA ülkelerinde eklenmesi önerilir. Tutarı virgüllü Türkçe yazımla (ör. 125,50) girebilirsiniz; araç bunu standardın beklediği noktalı biçime çevirir. Tutarı boş bırakırsanız, ödeyen kişi tutarı kendisi yazar. Ardından ya serbest açıklama ya da yapılandırılmış referans seçin. Gelişmiş alanlardan amaç kodu (ör. GDDS mal satışı, CHAR bağış) ve gönderene gösterilecek kısa bir not ekleyebilirsiniz.

Fatura ve bağış sayfalarında kullanım

EPC kılavuzu, QR kodun içindeki bilgilerin aynı belgede düz metin olarak da gösterilmesini önerir; böylece ödeyen kişi okuttuğu bilgileri faturadaki bilgilerle karşılaştırabilir. Bu yüzden kodu faturanıza eklerken IBAN'ı, alıcı adını ve tutarı yazılı olarak da bırakın. Baskıda net kalması için SVG, e-posta ve ekran için PNG çıktısını tercih edebilirsiniz.

Güvenlik ve sınırlar

QR kod yalnızca bir veri taşıyıcısıdır: ödeme başlatmaz, IBAN'ın kime ait olduğunu doğrulamaz ve transferin gerçekleşeceğini garanti etmez. Ödeyen taraf her zaman bankacılık uygulamasında doldurulan bilgileri kontrol edip onaylar. Başkasının paylaştığı bir QR'ı okutuyorsanız, ekrana gelen IBAN ve alıcı adını onaylamadan önce mutlaka gözden geçirin. Yurt içindeki TL paylaşımları için sade bir IBAN karekodu arıyorsanız IBAN QR kod oluşturucu daha uygun olacaktır.

Kaynak: European Payments Council, EPC069-12 v3.1, "Quick Response Code - Guidelines to Enable the Data Capture for the Initiation of a SEPA Credit Transfer", 19 Mart 2024.