IBAN Doğrulama Aracı

IBAN doğrulama aracı ne yapar?

Bu araç, girdiğiniz IBAN'ın biçimsel olarak geçerli olup olmadığını saniyeler içinde kontrol eder. Numarayı önce temizler (boşlukları, tireleri, "IBAN:" gibi etiketleri kaldırır, harfleri büyütür), sonra dört ayrı denetimden geçirir: ülke kodunun tanınıp tanınmadığı, uzunluğun o ülke için doğru olup olmadığı, yalnızca izin verilen A-Z ve 0-9 karakterlerinin kullanılıp kullanılmadığı ve son olarak ISO 7064 MOD 97 kontrol hanesinin tutup tutmadığı. Türkiye IBAN'larında ayrıca banka kodunu ayrıştırır ve numaranın hangi bankaya ait göründüğünü gösterir. Tüm bu işlem tarayıcınızda gerçekleşir; girdiğiniz IBAN hiçbir sunucuya gönderilmez.

Nasıl kullanılır?

Kullanımı üç adımdan ibarettir. Önce IBAN'ı giriş kutusuna yazın ya da yapıştırın; araç boşluklu (yazılı) ve boşluksuz (elektronik) biçimlerin ikisini de kabul eder, hatta bir dekont metnini yapıştırsanız bile içindeki IBAN'ı temizler. İkinci adımda "IBAN Kontrol Et" düğmesine basın veya klavyeden Enter'a dokunun; yapıştırma yaptığınızda analiz otomatik olarak başlar. Üçüncü adımda sonuç kartını okuyun: numaranın geçerli olup olmadığı, segmentlere ayrılmış görünümü, banka bilgisi ve yazılı/elektronik/maskeli biçimleri karşınıza gelir. Örnek bir IBAN denemek isterseniz "Örnek IBAN" kısayolunu kullanabilirsiniz.

"Geçerli" ne demek, ne demek değil?

Bir IBAN'ın geçerli çıkması, yalnızca numaranın kurallara uygun olduğunu gösterir; uzunluğu doğrudur, karakterleri geçerlidir ve kontrol hanesi tutar. Bu sonuç, hesabın aktif olduğunu, açık olduğunu ya da belirttiğiniz kişiye ait olduğunu göstermez. Aynı şekilde, geçerli bir IBAN kapatılmış bir hesaba ya da bambaşka birine ait olabilir. Bu yüzden doğrulama, güvenli bir transferin ilk adımıdır; tek adımı değil. Önemli ödemelerden önce alıcı bilgilerini güvenilir bir kanaldan teyit etmek gerekir. Bu ayrımı geçerli IBAN, aktif hesap mı?rehberinde ayrıntısıyla ele aldık.

Hangi hataları yakalar?

Doğrulama, elle yazım ve kopyalama sırasında en çok yapılan hataları hedefler. Eksik ya da fazla bir karakter uzunluk kontrolüne takılır; Türkçe bir harf, sembol ya da görünmez bir boşluk karakter kontrolünde yakalanır; bir rakamın yanlış yazılması ya da yan yana iki rakamın yer değiştirmesi ise MOD 97 kontrol hanesini bozar ve numara geçersiz çıkar. Bu sayede çoğu hata, para hareket etmeden önce fark edilir. Ancak doğrulamanın göremediği bir durum vardır: iki geçerli IBAN'ı birbirine karıştırmak. Seçtiğiniz yanlış numara kendi içinde tutarlıysa araç bunu hata olarak göremez; bu yüzden banka eşleşmesini de kontrol etmek önemlidir.

Sık karşılaşılan kullanım senaryoları

• Ödeme öncesi son kontrol: Bir tedarikçiye ya da kişiye para göndermeden hemen önce IBAN'ı yapıştırıp geçerliliğini ve bankasını teyit etmek.
• "IBAN'ımız değişti" teyidi: Size gelen yeni bir IBAN'ın gerçekten beklediğiniz bankaya ait görünüp görünmediğini kontrol ederek olası dolandırıcılığı erken yakalamak.
• Kopyalama sonrası doğrulama: Bir PDF ya da mesajdan kopyaladığınız IBAN'ın araya gizli karakter karışmadan tam geldiğini görmek.
• Yurt dışı IBAN'ı: Farklı bir ülkenin IBAN'ının kendi ülkesi için doğru uzunluk ve biçimde olup olmadığını sınamak.

Gizlilik ve kapsam

Girdiğiniz IBAN'lar analiz, reklam ya da izleme sistemlerine gönderilmez, kaydedilmez ve loglanmaz; doğrulama tamamen istemci tarafında (tarayıcıda) çalışır. Araç, Türkiye başta olmak üzere desteklenen 60'tan fazla ülke için uzunluk ve MOD 97 kontrolü yapar; Türkiye IBAN'larında ek olarak banka kodunu okuyup banka adını gösterir. Sonucu birden fazla biçimde (yazılı, elektronik, maskeli) kopyalayabilir, tek tıkla QR kod ya da paylaşım kartına dönüştürebilirsiniz.

Doğrulama sonrası önerilen adımlar

Numara geçerli çıktıysa ve göndereceğiniz tutar yüksekse, önce sembolik bir miktar gönderip alıcının "geldi" demesini beklemek klasik ama etkili bir güvence sağlar. Numaranın hangi bankaya ait göründüğünü IBAN'dan banka bulma ile teyit edebilir; birden fazla IBAN'ı aynı anda kontrol etmek istiyorsanız toplu IBAN kontrolaracına geçebilirsiniz. Numara geçersiz çıktıysa, nedenini görmek için IBAN hata bulucu hangi kuralın ihlal edildiğini açıklar. Bu araçlar birlikte, doğrulamadan paylaşıma kadar bütün akışı kapsar.

Yazılı ve elektronik biçim desteği

IBAN iki farklı biçimde gösterilebilir: boşluksuz "elektronik" biçim ve dörtlü gruplara ayrılmış "yazılı" biçim. İkisi de aynı IBAN'ı temsil eder; aralarındaki tek fark boşluklardır ve boşluklar IBAN'ın parçası değildir. Bu araç her iki biçimi de kabul eder ve sonucu ikisi birden gösterir; böylece bir sisteme boşluksuz biçimi yapıştırabilir, bir kişiyle ise okunması kolay yazılı biçimi paylaşabilirsiniz. Aradaki farkı yazılı ve elektronik format rehberinde ele aldık; yalnızca biçim dönüştürmek istiyorsanız IBAN formatlama aracını da kullanabilirsiniz.

Neden ayrı bir doğrulama adımı?

Banka uygulamaları da IBAN'ı işlerken bir doğrulama yapar; ancak çoğu zaman bunu yalnızca "gönder"e bastığınız anda, yani en son adımda görürsünüz. Bir IBAN'ı henüz ödeme ekranına girmeden, örneğin bir mesajdan ya da faturadan aldığınız anda kontrol etmek, hatayı çok daha erken yakalamanızı sağlar. Ayrıca bu araç, numaranın hangi bankaya ait göründüğünü de gösterdiği için, "beklediğim kurumun bankasıyla tutuyor mu?" sorusuna ödeme akışına hiç girmeden yanıt verir. Bu küçük ön kontrol, özellikle ilk kez ödeme yapacağınız bir alıcıda gereksiz risk almanızı önler.